فیزیای چەرخی ڕۆلێت
فیزیکی چەرخی ڕۆلێت دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆتۆرێک، تۆپێک لەسەر ڕێڕەوێکی لار، هەشت لادەر و زۆر لێکخشان.
تۆپەکە بە لێکخشانی گلۆربوونەوە و بەرگریی هەوا وزە لەدەست دەدات، کاتێک خێراییەکەی چیتر ناتوانێت لەسەر ڕێڕەوەکە ڕایبگرێت دەکەوێتە خوارەوە، و لادەرەکان و دیوارەکانی نێوان خانەکان پەرشی دەکەن پێش ئەوەی بوەستێت.
سێ قۆناغ
سووڕانەوەیەک قۆناغێکی دیاریکراو، گواستنەوەیەک و قۆناغێکی ئاژاوەیی هەیە. لەسەر ڕێڕەوەکە تۆپکەرەستەتۆپئەو تۆپە بچووکەی بە پێچەوانەی ڕۆتۆر بە ڕێڕەوەکەدا هەڵدەدرێت. تۆپە نوێیەکان لە ivorine یان تەفلۆنن، 18–21 mm.هەمووی بخوێننەوە ←ەکە بە نەرمی لە ژێر لێکخشانی گلۆربوونەوە و بەرگریی هەوادا خاو دەبێتەوە؛ شوێنەکەی لە هەر ساتێکی داهاتوودا دەتوانرێت لە چەند سووڕێکی کاتپێوانکراوەوە پێشبینی بکرێت. لە خاڵی کەوتندا بە خێراییەک ڕێڕەوەکە جێدەهێڵێت کە ئەندازەی ڕێڕەوەکە دیاری دەکات و بەسەر لێواری لێژکەرەستەلێواری لێژناوچە لێژەکەی نێوان ڕێڕەوی تۆپ و خانەکان، کە لادەرەکانی لێیە.هەمووی بخوێننەوە ←دا گلۆر دەبێتەوە. لە یەکەم لێدانی لادەرکەرەستەلادەریەکێک لەو بەربەستە کانزاییانەی سەر لێواری لێژ کە تۆپی کەوتوو پەرشوبڵاو دەکەن. هەروەها: canoe، diamond، pin.هەمووی بخوێننەوە ←ەوە بەدواوە جووڵەکە بە ملیمەتر و ملیچرکە هەستیارە: ئێرە ئەو شوێنەیە کە پێشبینیکردن کۆتایی دێت و سوودی کازینۆ بە فیزیک دەپارێزرێت نەک بە یاسا.
تۆپەکە بە 3–4 m/s بە پێچەوانەی ئاراستەی ڕۆتۆر بەردەدرێت. 10–20 سووڕ لە پێشە.
خاوبوونەوەی نەرم. کاتی سووڕەکان لە هەر سووڕێکدا بە بڕێکی پێشبینیکراو درێژتر دەبێت. پێشبینیکردن دەکرێت.
لە خوار خێراییەکی سنووردا لارییەکەی ڕێڕەو چیتر ناتوانێت تۆپەکە ڕابگرێت. بە ≈ 1–1.3 m/s جێی دەهێڵێت.
بەسەر لێوارە لێژەکەدا بەرەو ناوەوە بەرەو ڕۆتۆر گلۆر دەبێتەوە.
زۆرجار لە یەکێک لە هەشت لادەرە بەلەمئاساکان دەدات. ئاراستە و خێرایی بە تیژی دەگۆڕێن؛ جیاوازیی بچووک گەورە دەبن.
بەسەر جیاکەرەوەکانی خانەکاندا هەڵدەبەزێتەوە، زۆرجار چەند جارێک، هەندێک جار دووبارە دەردەپەڕێتەوە.
لە خانەیەکدا دەوەستێت. پەرشبوون لە خانەی «پێشبینیکراو» بە زۆری 10–15 خانە بۆ هەر لایەک دەگرێتەوە.
ڕێڕەوەکە
ڕێڕەوی تۆپکەرەستەڕێڕەوی تۆپئەو چاڵە لێوارەی تۆپ پێش خاوبوونەوە و کەوتنی تێیدا دەڕوات. هەروەها: ڕێڕەوی سەرەوە.هەمووی بخوێننەوە ← چاڵێکی تەنکە نزیک لێوارەکە بە لارییەکی بچووکی بەرەو ناوەوە. تۆپێک کە بە پێویستی خێرا بجووڵێت بەرەو دەرەوە بە دیواری چاڵەکەدا دەپەستێورێت؛ کاتێک خاو دەبێتەوە، بەشی کێشکردنی زەوی بە درێژایی لارییەکە زاڵ دەبێت و گلۆر دەبێتەوە خوارەوە. ئەو خێراییەی ئەمەی تێدا ڕوو دەدات پەیوەستە بە گۆشە و نیوەتیرەی ڕێڕەوەکەوە، نەک بەوەی تۆپەکە چەند بە هێز هاویشتراوە، هەر بۆیە خێرایی کەوتن نزیکەی نەگۆڕە لە کاتێکدا خێرایی هاویشتن دەگۆڕێت. خێرایی هاویشتن بڕیار دەدات چەند سووڕتان دەست دەکەوێت، نەک کەوتنەکە لە کوێ ڕوو دەدات.
ڕۆتۆرەکە
ڕۆتۆرکەرەستەڕۆتۆربەشە سووڕاوەکەی چەرخ کە خانەکانی هەڵگرتووە.هەمووی بخوێننەوە ←ەکە نزیکەی 0.3 تا 0.5 سووڕ لە چرکەیەکدا دەسووڕێت، 11 تا 18 خانەکەرەستەخانەیەکێک لە 37 بەشە ژمارەدارەکەی سەر ڕۆتۆر. هەروەها: slot، cup.هەمووی بخوێننەوە ← لە چرکەیەکدا، و زۆر بە هێواشی خاو دەبێتەوە چونکە بێرینگەکەی باشە و بارستەکەی گەورەیە؛ کرۆپیەکان لە نێوان گەڕەکاندا خێرای دەکەنەوە. لە ماوەی فڕینێکی 15 چرکەیی تۆپدا ڕۆتۆرەکە پێنج تا حەوت جار دەسووڕێت، بۆیە ئەو خانەیەی لە ژێر خاڵی کەوتندایە پەیوەستە بە قۆناغی ڕۆتۆر لە ساتی کەوتندا. هەڵەیەکی کاتپێوان بە دەیەکی چرکەیەک یەک یان دوو خانەیە؛ نیو چرکە چارەکێکی چەرخەکەیە.
لادەرەکان و دیوارەکانی نێوان خانەکان
هەشت لادەرەکەی سەر لێواری لێژ بۆ هەڕەمەکیکردنی ڕێڕەوی تۆپەکە هەن؛ چەرخەکانی بێ ئەوان، لە سەدەی 18هەمدا، لەلایەن ئەو یاریزانانەوە بەزێنران کە تەنها سەیری کەوتنەکەیان دەکرد. دیواری نێوان خانەکانکەرەستەدیواری نێوان خانەکانجیاکەرەوە کانزاییەکەی نێوان دوو خانە لەسەر چەرخەکە.هەمووی بخوێننەوە ←ی نوێ نزمن و هەندێک جار چەماوەن بۆ ئەوەی تۆپەکە بەسەر چەند خانەیەکدا هەڵبەزێتەوە پێش ئەوەی بوەستێت. هەردووکیان پەرشکردنی بە مەبەستن: دروستکەر ئامێرێک دروست دەکات کە ئەو زانیارییانە لەناو دەبات کە قۆناغی ڕێڕەو دابینی دەکات. دابەشبوونی پەرشبوونی پێوانەکراو لەسەر چەرخە نوێیەکان فراوان و نزیکەی هاوتەریبن، بە لووتکەیەک نزیک خانە پێشبینیکراوەکە و کلکێک کە بە دەوری چەرخەکەدا دەپێچێتەوە.
بۆچی بەزاندنی ڕۆلێت بە فیزیک بە زەحمەت ڕێژەی ئەگەرەکان دەگۆڕێت
بەشە دیاریکراوەکە دەتوانرێت کاتپێوان بکرێت، و کراویشە: کۆمپیوتەری لەبەرکراو لە 1961ەوە و کامێرای مۆبایل لە ساڵانی 2000ەوە کاتی کەوتن و قۆناغی ڕۆتۆریان بە ئەندازەیەک خەمڵاندووە کە بەشچەرخبەشکەوانەیەکی پێکەوەلکاوی خانەکان لەسەر چەرخ، جیاواز لە کۆمەڵێک لەسەر نەخشەی مێز.هەمووی بخوێننەوە ←ێکی کەوتن ناو ببەن. بەشە ئاژاوەییەکە ناتوانرێت کاتپێوان بکرێت، تەنها بە ئاماری وەسف دەکرێت. باشترین شتێک کە پێشبینیکەرێک بتوانێت بیکات ئەوەیە گرەو لەسەر بەشێک لە دەوری خاڵی چاوەڕوانکراوی نیشتنەوە بکات و دابەشبوونێکی پەرشبوون قبووڵ بکات کە لەسەر چەرخێکی باش چاککراو بە زەحمەت ڕێژەی ئەگەرەکان دەگۆڕێت. Small و Tse (2012) سوودی چەند لەسەدێک لە بارودۆخی تاقیگەدا ڕادەگەیەنن بە بینینی تەواوی چەرخەکە و وەرگرتنی گرەوی درەنگ. ستۆدیۆکان هیچ کامیان ڕێگە پێ نادەن.
دواتر بۆ کوێ بچن
فیزیکی چەرخی ڕۆلێت بەسەر لاپەڕەکانی فیزیکی تۆپ، خاوبوونەوە، خێرایی ڕۆتۆر و خێرایی تۆپدا دابەش کراوە، کە هەر قۆناغێک بە نۆرە لەگەڵ پێوانەکان وەردەگرن. لاپەڕەی یاری بە سوود باسی ئەوە دەکات خەڵک چییان پێ کردووە و چی ڕووی دا.
پرسیارەکان
نەک بۆ خانەیەک؛ پەرشبوونەکە زۆر فراوانە. لەوانەیە بۆ بەشێک، بە ڕێکییەکی زۆر، کە گریمانەی واژۆی کرۆپیەیە.
نەریتێکە لە سەدەی 19هەمەوە. کەمتر پەرشبوونی کەمتر دەبوو؛ زیاتر لێوارە لێژەکەی دەکردە ئامێری پینبۆڵ. هەشت ئاراستەی ئاڵوگۆڕ سازانە ستانداردەکەیە.
بەڵێ، بۆ لێکخشانی ڕێڕەو، هەر بۆیە پێشبینیکەرەکان هەر چەند سووڕانەوەیەک جارێک دووبارە ڕێکی دەخەنەوە و هەمان چەرخ لە ڕۆژە جیاوازەکاندا بە شێوەی جیاواز ڕەفتار دەکات.
پشووی پێکەنین
پێشبینیکراوە تا یەکەم لادەر. پاشان فیزیک لایەنی کازینۆ دەگرێت.
سەرچاوەکان
- Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.”
- Bass, T. A. The Eudaemonic Pie.
- Barnhart, R. T. Beating the Wheel.